robotic.legal
Selin Çetin

Cenin hakları ve Robot hakları

Robot fetus by MrsNitro
0 253
Robot fetus by MrsNitro

 

CENİN HAKLARI ve ROBOT HAKLARI

 

Kısa süre önce bilimkurgu olarak nitelendirebileceğimiz teknolojiler artık kulanıma sunuluyor. Tıp, sanayii ve askeri gibi birçok alanlarda giderek yaygınlaşan kullanımları etkileşimi beraberinde getiriyor. İnsanlarla olan etkileşimin artması ise hukuki ve etik tartışmaları doğuruyor.

Mevcut hukuk sistemleri insanı ve eşyayı özne olarak kabul etmektedir. Gelişen makine öğrenmesi ve derin öğrenme teknolojileri sayesinde yapay zekanın eşya ve insan dışında üçüncü bir özne olması sorunu ile karşı karşıyayız.Anayasalarda temel hakların insanlar için hazırlanmış olması robotların hak ve özgürlüklere sahip olamayacağı algısını oluşturabilir. Ancak tamamen otonom, öğrenebilen, insana özgü duygusal ve ahlaki özelliklerin programlar ile eklendiği ve bizlerle etkileşim içinde olan robotları düşündüğümüzde, robot hakları fikri o kadar da uzak gelmemeye başlıyor.

Peki henüz bilinç düzeyi bizim gibi gelişmemiş bir yapının sahip olacağı hak neye dayandırılabilir? Çıkış noktası olarak neyi kabul edebiliriz?

Bu açıdan bilinç düzeyi tam olarak gelişmemiş iki varlığı, cenin ile yapay zekalı robotu karşılaştırılabiliriz. Tarihsel süreçte farklı yaklaşımlara dayanan cenin hakları üzerinde günümüzde de her ülkenin farklı uygulamaları mevcut. Cenin, tartışmalı olmakla birlikte potansiyel bir canlı kabul edilmektedir. Bu canlının da insan figüründe olması esas alınmaktadır. Hak ehliyetine sahip olması bakımından da yine insan figüründe olmasından yola çıkılmaktadır. Türk Medeni Kanununda da kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder, demektedir.

Gelişmiş otonom hareketleri olan yapay zekalı robotların hakları ile tartışmalı olan cenin hakları arasında bağlantı kurmak bu açıdan pek mümkün gözükmüyor. İnsan eliyle yapay olarak üretilmiş bir makinenin bilinç ve irade unsuru cenininki gibi gelişmemiş olsa da, ceninin insan olarak yaşam hakkı ön planda tutulmaktadır.Bu bakımdan cenin hakları ile robot hakları tam anlamıyla bağlantılıdır diyemeyiz fikrindeyim.

Selin


Alıntı için :

Selin Cetin
"Cenin hakları ve Robot hakları"
Hukuk & Robotik, Cuma Temmuz 28th, 2017
http://robotic.legal/fetus-rights-and-robot-rights/- 20/08/2018

 

Bunları da beğenebilirsin
Haber Bülenimize Abone Olun
Eklenmiş yazılardan ilk siz haberdar olmak istiyorsanız bültenimize abone olun.
İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.
error: Content is protected !!