Yapay Zeka Çözümleri İçin Veri Mahremiyeti İlkeleri

 

Yapay Zeka Çözümleri İçin Veri Mahremiyeti İlkeleri

Kasım 2020

 

Amaç

  1. Bu Kılavuz’un amacı, uygulamalı Bilgi ve İletişim Teknolojileri kapsamında geliştirilen yapay zeka çözümleri bağlamında kişisel ve kişi ile ilgili bilgilerin kullanımına ilişkin yol gösterici ilkeler sağlamak; hükümetler ve şirketler tarafından yapay zeka ile veri işlenmesinde meşru bir temelin önemini vurgulamaktır.
  2. Bu Kılavuz, özellikle yerel düzeyde uygulanacak olan yapay zeka çözümlerine ilişkin veri koruma standartlarında ortak uluslararası asgari bir temel oluşturmayı ve yapay zeka çözümleri açısından mahremiyet hakkının nasıl korunabileceğine dair devam eden tartışmalarda bir referans noktası olmayı amaçlamaktadır.
  3. Yapay zeka çözümleri, tüm yaşamımızı etkileyen kararlar vermek veya yol göstermek üzere tasarlanmaktadır. Bu nedenle, yapay zeka çözümleri şu anda toplum içinde geniş tartışmalara tabidir. Bu tartışma konuları -ayrımcılık yapmama dahil ahlaki, etik ve toplumsal sorunlar- hala çözülmeyi beklemektedir. Yapay zeka çözümleri için veri mahremiyetinin temelleri bu Kılavuz’un odak noktasıdır.
  4. Bu Kılavuz, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ne dayanmakta ve onun ruhunu ve anlayışını yansıtmaktadır. Yapay zeka çözümleri geliştirilirken veya kullanılırken, her şeyden önce Madde 7 (ayrımcılık yapmama) ve Madde 12 (mahremiyet hakkı) dikkate alınacaktır. Bu maddelerin konusu ve değeri Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmesi’nin 2. ve 3. maddeleri (ayrım gözetmeme) ve 17. maddesinde (gizlilik) bulunmakta ve bunlar Sözleşme’yi onaylayan ülkelerin yükümlülüklerini oluşturmaktadır.

Kapsam 

  1. Bu Kılavuz, kamu ve özel sektör de dahil olmak üzere tüm sektörlerde yer alan yapay zeka çözümlerindeki veri işleme faaliyeti için geçerlidir. Bu bağlamda veri işleme, bir yapay zeka çözümünün tasarımı, geliştirilmesi, işletilmesi ve hizmet dışı bırakılması anlamına gelmektedir.
  2. Bu Kılavuz, yapay zeka çözümlerindeki tüm veri sorumluları için geçerlidir. Bu bağlamda veri sorumlusu, her biri kendi özel vazifesinde tasarımcı, geliştirici veya operatör anlamına gelmektedir.
  3. Bu Kılavuz, ilgili kişilere daha fazla, daha geniş veya herhangi bir şekilde daha iyi haklar, koruma ve / veya çözümler sağlayan herhangi bir yasayı sınırlamamakta veya etkilememektir. Bu Kılavuz, veri mahremiyetiyle ilgili veri sorumluları ve veri işleyenler üzerinde daha yüksek, daha geniş veya daha katı yükümlülükler getiren herhangi bir yasayı sınırlamamakta veya etkilememektedir.
  4. Bu Kılavuz, tamamen özel, kurumsal olmayan veya hane halkı ile ilgili faaliyetler bağlamında bireyler tarafından gerçekleştirilebilecek yapay zeka çözümlerine uygulanmamaktadır.

 

(Taslak Kılavuz 2 Kasım 2020 itibariyle yoruma kapatılmıştır.)

 

Taslak Kılavuzun orijinaline buradan ulaşabilirsiniz:

https://www.ohchr.org/Documents/Issues/Privacy/SR_Privacy/2020_Sept_draft_data_Privacy_guidelines.pdf

Güvenilir Yapay Zeka İçin Taslak Etik Esaslar

Güvenilir Yapay Zeka İçin Taslak Etik Esaslar

Avrupa Komisyonu Üst Düzey Uzman Grubu

18 Aralık 2018

 

ÖZET

 

Bu çalışma belgesi, Avrupa Komisyonu’nun Yapay Zeka Üst Düzey Uzman Grubu (AI HLEG) tarafından üretilen ve son hali Mart 2019’da belirlenecek olan YZ Etik Kuralları’nın bir taslağını oluşturmaktadır.

Yapay zeka, zamanımızın en dönüştürücü güçlerinden biridir ve toplumun dokusunu değiştirecektir. Avrupa’nın başarmak için çabalaması gereken refah ve büyümeyi artırma konusunda harika bir fırsat sunuyor. Son on yılda, çok miktarda dijital veri, güçlü bilgisayar mimarileri ve makine öğrenmesi gibi YZ tekniklerindeki gelişmeler sayesinde büyük ilerlemeler kaydedildi. Otonom taşıtlarda, sağlık hizmetlerinde, ev / hizmet robotlarında, eğitim veya siber güvenlik konularında önemli YZ gelişmeleri, yaşam kalitemizi her geçen gün arttırmaktadır. Ayrıca, YZ, küresel sağlık ve refah, iklim değişikliği, güvenilir yasal ve demokratik sistemler ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nde ifade edilen diğer hususlar gibi, dünyanın karşı karşıya olduğu büyük zorlukların birçoğunun üstesinden gelmenin anahtarıdır.

Bireyler ve toplum için muazzam faydalar üretme kabiliyetine sahip olan YZ ayrıca, uygun şekilde yönetilmesi gereken belirli riskleri de barındırmaktadır. Genel olarak, YZ’nin faydaları risklerinden ağır basıyor olsa da, YZ’nin faydalarını azami düzeye çıkarırken, risklerini de asgariye indiren yolu takip etmemiz gerekir. Doğru yolda kalmamızı sağlamak için, insan merkezli bir YZ yaklaşımı, YZ’nin gelişimi ve kullanımının başlı başına bir araç olarak görülmemesi gerektiğini, aynı zamanda insan refahını arttırma hedefine sahip olduğumuzu aklımızda tutmayı da gerektirmektedir. Güvenilir YZ bizim kuzey yıldızımız olacak, çünkü insanlar teknolojiye güvenebilirlerse ancak o zaman YZ’nin meyvelerin tereddüt etmeden ve tam olarak yararlanabilecekler.

Güvenilir YZ’nin iki bileşeni vardır: (1) “etik bir amaç” sağlayacak şekilde temel haklara, uygulanabilir düzenlemelere ve temel ilke ve değerlere saygı göstermelidir ve (2) teknik olarak sağlam ve güvenilir olmalıdır, çünkü iyi niyetli olsa bile, teknolojik hakimiyet eksikliği istenmeyen zararlara neden olabilir.

Bu rehber bu nedenle Güvenilir YZ için bir çerçeve oluşturmaktadır:

-Bölüm I, Yapay zekanın uyması gereken temel hakları, ilkeleri ve değerleri belirleyerek, YZ’nin etik amacını sağlamayı ele almaktadır.

– Bu ilkelerin ardından Bölüm II, hem etik amacı hem de teknik sağlamlığı ele alarak Güvenilir YZ’nin gerçekleştirilmesi konusunda rehberlik eder. Bu, Güvenilir YZ için gereklilikleri listeleyerek ve uygulanması için kullanılabilecek teknik ve teknik olmayan yöntemlere genel bir bakış sunarak yapılmaktadır.

– Bölüm III daha sonra, Güvenilir YZ için somut fakat ayrıntılı olmayan bir değerlendirme listesi sağlayarak gereklilikleri işler hale getirmektedir. Bu liste daha sonra belirli kullanım durumlarına uyarlanır.

Bu nedenle, etik YZ ile ilgili diğer belgelerin aksine, rehberler, YZ için başka temel bir değer ve ilkeler listesi sunmayı amaçlamaz, bunun yerine YZ sistemlerinin somut olarak uygulanması ve işletilmesi konusunda rehberlik sunar. Bu rehberlik, Bölüm I’deki en soyuttan (temel haklar, ilkeler ve değerler), Bölüm III’teki (değerlendirme listesi) en somut olana kadar, üç ayrı kısımda sunulmaktadır.

Rehber, YZ’yi geliştiren, dağıtan veya kullanan, ilgili şirketleri, kuruluşları, araştırmacıları, kamu hizmetlerini, kurumları, bireyleri veya diğer kuruluşları kapsayan tüm ilgili paydaşlara yöneliktir. Bu rehberin son versiyonunda, paydaşların gönüllü olarak onay vermelerini sağlayacak bir mekanizma ortaya konacaktır.

Mühim olan ise, bu rehber, ne herhangi bir politika yapmanın veya düzenlemenin yerine geçmeyi (AI HLEG’nin ikinci çalışmasında ele alınacak: Mayıs 2019 Politika ve Yatırım Önerileri) ne de bunun tanıtımını engellemeyi amaçlamaktadır. Dahası rehber, teknoloji ve bilgimiz geliştikçe, sürekli olarak uygunluk sağlamak için zaman içinde düzenli olarak güncellenmesi gereken canlı bir belge olarak görülmelidir. Bu nedenle, bu belge “Avrupa’da yapılan Güvenilir YZ” tartışması için bir başlangıç noktası olmalıdır.

Avrupa, etik yaklaşımını sadece küresel düzeyde rekabet ederken yayınlayabilse de, YZ’ye etik bir yaklaşım, kullanıcı güvenini oluşturacağı ve daha geniş YZ algısını kolaylaştıracağından sorumlu rekabet gücünü sağlamak için kilit önemdedir. Bu rehber, Avrupa’daki YZ inovasyonunu engellemek anlamına gelmez, bunun yerine hem bireyleri hem de ortak yararı korumak ve fayda sağlamak gibi benzersiz bir YZ markası geliştirmek için etiği ilham kaynağı olarak kullanmayı amaçlar. Bu, Avrupa’nın en gelişmiş, güvenli ve etik YZ konusunda kendisini lider konuma getirmesine imkân tanır. Avrupa vatandaşları yalnızca güvenilirliği sağlayarak YZ’nin faydalarından tam olarak faydalanacaktır.

Son olarak, Avrupa’nın ötesinde, bu rehber ayrıca küresel düzeyde YZ için, etik bir çerçeve üzerinde yansımaları ve tartışmaları geliştirmeyi amaçlamaktadır.

 

Taslağın orijinalini ve bağlantı adresini aşağıda bulabilirsiniz:

 

https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/draft-ethics-guidelines-trustworthy-ai