Robotlar, Yapay Zeka ve Hukuk – Çağlar Ersoy

Robotlar, Yapay Zeka ve Hukuk

Türkiye’de robot ve hukuk konusunda yazılmış ilk eser olan Robotlar, Yapay Zeka ve Hukuk kitabının yazarı Av. Çağlar Ersoy ile yaptığımız röportajda, hukuksal düzlemde yapay zeka ve robotların yaratacağı etkileri konuştuk.

 

Keyifli okumalar…

 

Çetin: Robotlar, Yapay Zeka ve Hukuk kitabını yazma fikri nasıl oluştu?

Ersoy: Robotların öncelikle askeri alandaki kullanımları ilgimi çekmişti. Sebebi hali hazırda kullanılıyor olmaları ve giderek gelişmeye devam etmeleri. Bu şekilde araştırmalarıma başladım ve araştırdıkça alan genişledi ve sonunda bir kitap ortaya çıktı. Makale niyetiyle yola çıkmıştım bir baktım ki kitap olmuş 🙂

Çetin: Kitaba eklemek isteyip de eklemediğin kısımlar oldu mu?

Ersoy: Günümüzdeki somut örneklere daha çok değinmek isterdim. Özellikle kültürün bunun üzerindeki etkileri çok önemli. Ancak bu konunun ucu bucağı yok zaten, sınırlamadığın zaman, tamam artık demediğinde sonu gelmeyecek bir alan.

Çetin: Hukuki açıdan kullanılamayacak ya da kullanılmaması gereken alanlar var mı sence?

Ersoy: İnsanın tamamen döngüden çıkartılması şu an için kabul edilemez bir şey, ben de bu görüşü savunanlardanım. İnsanın devreden çıkarılmaması gerektiğini düşünüyorum. Ancak bunun ilerisinde yazılımlar nereye gelir, bu yapay zekanın yeteneğine bağlı biraz da. Zekayı oluşturmada ne kadar yol kat edebileceğimize bağlı. Ancak şu an için insan hayatıyla ilgili konularda kararı yapay zekaya bırakmamalıyız. Özellikle uluslararası insancıl hukuk bakımından insan döngüden çıkmamalı ve önü açılırsa bunun sonu yok. Nükleer çılgınlık gibi bir şey bu, o yüzden insanlık bundan ders almalı. Daha sofistike bir hal alabilir belki ama oraya gelene kadar bir yasağa ihtiyaç var.

Çetin: Yapay zekalı bir robotun hukuk alanında meslek edinmesi söz konusu olabilir mi? Avukatlık mesleğini elimizden alır mı?

Ersoy: Bence olmalı. Belki iş yükümüzü azaltır, iyi tarafından bakmak lazım. Tabi şu an bu mümkün değil, bir müvekkille görüşmeyi robota versen, müvekkil, benle ilgilenmiyor diye seni azleder. Mevcut şartlarda bu söz konusu değil. Kabiliyet olarak bizden iyi oldukları konular var, analiz yapma gibi. Daha da gelişsinler tabi ki ama duygusal zeka kısmını yazılım dünyası halledemedikçe, özellikle bir avukatın tamamen devreden çıkacağını ben düşünmüyorum. İleride belki de bu bir hak olarak sunulacak, insan müdahalesini talep etme gibi. Sözleşmede bu belirtilebilir, robot avukatla bir noktaya kadar gidilecek sonrasında hata ortaya çıkma riski söz konusu ise insan müdahalesi talep edilebilecek. Ancak insanın tamamen devreden çıkması şu an söz konusu değil. Hakimlerin kararlarını tahmin etmede şu an çok iyiler; ancak hakim yerine geçme için başka birçok faktör gerekli. Belli bir aşamaya illa ki gelecekler ama insanın yerini aldıklarını biz göremeyeceğiz muhtemelen.

Çetin: Robotların kendi arasında bir hukuksal düzenleme olabilir mi?

Ersoy: Kendi aralarında bir dil oluşturmaya başladıklarına göre bir düzen oluşturmak da isteyebilirler. Biz bir engel koymazsak ya da o engeli aşmayı başarırlarsa neden olmasın. Belki de şu an kurmuşlardır ama bizim haberimiz yok J Yazılımsal olarak bunu başarırsak bu sistemi kurabilirler. Kişilik atfetmek bile bir dayatma, bu bile bir sistem oturtma demek. Zaten sayıları artıkça bir sistem getirmek zorunda kalacağız. Biz önce davranmazsak, onlar daha iyisini yapmaya çalışabilirler.

Çetin: Sürekli biz robotlar ve yapay zeka hakkında konuşuyoruz. Sence onlar insanlar hakkında ne düşünecek?

Ersoy: Kitapta da değinmiştim. Yeterince gelişmiş bir yapay zeka insanlıktan bir halt olmayacağını anlayıp, bu dünyadan kaçmanın yollarını arayacaktır. Bu birinin sözüydü sanırım. Bir yandan da bizden kopuk olamazlar, çünkü biz yaratıyoruz ve bizden bir şeyler içeriyor. Dolayısıyla bizden çok ayrı düşünemeyebilirler, bu zinciri kırarlarsa bizden farklı düşünecekleri kesin. Tepeden ya da bambaşka bir yerden bakıyorlar, o yüzden bizim göremeyeceğimiz şekilde hareket edebiliyorlar.

Çetin: Yapay zekanın gelişimi konusunda endişelenmeli miyiz? Yoksa daha umutlu mu bakmalıyız?

Ersoy: Bu konuda yeterince uyaran kişi var. Ki bunlar önemli bilim insanları. O yüzden şu aşamada bizim endişelenmemize gerek yok. Bu uyarılarda da çok haklılar, çünkü kötü amaçlı kişilerin elinde kötü sonuçlar doğurabilecek bir teknoloji ile karşı karşıyayız. En azından şu an bir kontrol mekanizması işliyor gibi duruyor. Etik ve sosyolojik anlamda önemli gelişmeler ve tedbirler alınıyor. Zaten korkulacak seviyede bir gelişmiş yapay zeka gelene kadar tabiri caiz ise geri zekalı yapay zekalar ile uğraşıyor olacağız. Bunların da yapabileceği hatalar olabilir ama en azından şimdilik engellenebilir gözüküyor.

Çetin: Türkiye’de bu alanla ilgili öncelikli olarak ne gibi düzenlemeler yapmak gerekiyor?

Ersoy: Türkiye’de bu ilk olarak sağlık alanında ve askeriyede bu görülebilir. Sağlık sektörüne çok fazla yatırım yapılıyor ve bu sigortaya da yansır. Robotik kollarla ameliyatlar ve belki de doktorun yanda sadece gözetmen olduğu operasyonlar gerçekleşebilir. Bu arada doktorun sorumluluğu, üreticinin ve yazılımcının sorumluluğu konusunda bir düzenleme olabilir. Genel olarak dünyada da bu böyle, önce tazminat sorumluluğunu halletmek gerekir. Diğer taraftan fa askeri kullanımı da gelişmeye devam edecektir. Sektör özelinde sağlık denebilir ancak genel bir düzenleme olarak tazminat sorumluluğu üzerinde durulması gerekecek. Kişilikle ilgili tartışmalar da var ancak bu noktaya henüz gelinmedi. Bir boşluk oluştuğu görüldüğü an hızlıca düzenleme yapmak gerekir. Hukuk her zaman geç kalan taraf olacak. Tabi bu düzenlemeleri geçmişin birikimden de yararlanarak yapmalıyız.

 

Değerli Çağlar Ersoy‘a saygı ve sevgilerle…

2012 yılında Japonca eğitimim sonrasında hukuk fakültesine başladı. Jürging-Örkün-Putzar Rechtsanwalte (Almanya), Güler Hukuk Bürosu ve Ünsal & Gündüz Attorneys at Law' da staj yaptı. Japon dili sertifikası aldı. Ayrıca arabuluculuk- tahkim ve ceza hukuku gibi alanlarda sertifika programlarına katıldı.Bunların akabinde Bilişim ve Teknoloji Hukuku alanında yüksek lisans yapmaya başladı. Köksal & Partners hukuk bürosunda avukat olarak çalışmakta. Büyük bir merakla, robotlar, yapay zeka ve onların hukuksal durumları ve problemler ile ilgili çalışmalar yürütmekte. She studied law following herJapanese education on 2012. She fulfilled her internships in Jurging-Orkun-Putzar Rechtsanwalte(Germany), Guler Law Office and Unsal&Gunduz Attorney at Law . Also she has certificate of Japanese language and she has mediation and arbitration certificates and criminal law certificates from law workshops. Afterwards, she started the master program on information and technology law, at Istanbul Bilgi University. She works as a lawyer at Koksal & Partners law office. Her goal and ambition is the working in the field of Robotics, AI and their legal statutes and problems and exploring the relevant necessities where no women has ever gone before... Yazarın diğer yazıları için ayrıca bakınız: For further works of the author: https://bilgi.academia.edu/Selin%C3%87etin https://siberbulten.com/author/selin-cetin/

Bir cevap yazın

*