Yapay Zekalı Varlıklar ve Ceza Hukuku

 

Yapay Zekalı Varlıklar ve Ceza Hukuku

 

criminal law and AI stock ile ilgili görsel sonucu

 

Hakan Aksoy

Doktora Öğrencisi

İstanbul Üniversitesi

2021

 

 

 

Özet

 

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte yapay zekâlı varlıklar gündelik hayatımızın hemen her alanında kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde insanların hizmetine sunulan ve işlerini kolaylaştıran bu varlıkların, gelecekte insan statüsü elde edecekleri ve bazı meslekleri yapabilecekleri öngörülmektedir. Bu gelişmeler beraberinde bazı hukuki ve cezai soruları da getirmektedir. Yapay zekâlı varlıkların hukuki statülerinin ne olduğu, kullanımları sebebiyle oluşabilecek suçlarda cezai sorumluluğun kime ait olacağı ve ceza yargılamasındaki rollerinin ne olduğu cevaplanması gereken sorular arasında yer almaktadır. Çalışmanın amacı ortaya çıkan bu sorular üzerinde yasal düzenlemeler dikkate alınarak genel bir değerlendirme yapmaktır. Çalışmanın metodolojisi literatür taraması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma neticesinde, yapay zekâlı varlıkların ‘eşya’ statüsünde oldukları, kullanımları nedeniyle ortaya çıkan suçlardan sorumlu tutulamayacakları ve ceza yargılamasına önemli katkıları olsa da yargılamanın süjelerinin (hâkim, savcı, avukat) yerini alamayacakları sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu kapsamda mevcut hukuki düzenlemeler ortaya çıkacak sorunları büyük oranda çözebilecek yeterliliktedir. Ancak yapay zekâlı varlıkların tamamen otonom ve bilinçli bir varlık olarak ‘insan’ statüsü elde etmeleri durumunda hukuk sistemimizde köklü değişiklikler yapılması gerekecektir.

 

Makalenin orijinalini aşağıdaki bağlantı adresinden bulabilirsiniz:

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1293489

Hukuk ve Yapay Zeka: E-Kişi, Mali Sorumluluk ve Bir Hukuk Uygulaması

 

Hukuk ve Yapay Zeka: E-Kişi, Mali Sorumluluk ve Bir Hukuk Uygulaması

 

How artificial intelligence is transforming the world - Axiom Groupe

Prof. Dr. Zafer ZEYTİN

Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Dr. Eray GENÇAY

Tübingen Üniversitesi, Bilgisayar Bilimleri Enstitüsü

2019

 

 

Özet

Yapay zekâ günümüzde şehircilikten üretim otomasyonuna, tıptan güvenliğe pek çok alanda uygulanmaktadır. Hukuk alanında yapay zekâ araştırmaları, Dünya’da 30 yılı aşkın bir süredir yapılmaktadır. Buna rağmen bu alandaki uygulama ile ilgili birçok soru halen açıktır. Çalışmada, yapay zekâ ile hukuk etkileşimi iki düzlemde incelenmiştir. İlk olarak yapay zekâlı sistemlerin bir hukuk öznesi olup olamayacağı, olurlarsa bunun sonuçları ve etkileri tartışılmıştır. İkinci olaraksa hukukun bir disiplin olarak yapay zekâ sistemleri tarafından nasıl desteklenebileceği tartışılmış ve yasal mal rejimi konusunda bir uygulama ile böyle bir sistemin nasıl tasarlanabileceği örneklendirilmiştir.

 

Makalenin orijinalini ve tamamını aşağıda bulabilirsiniz:

 

Sağlık Hizmetinde Robotlar ve Yapay Zeka

 

Sağlık Hizmetinde Robotlar ve Yapay Zeka

 

Ian R. Kerr

University of Ottawa – Common Law Section

Jason Millar

Stanford University

Noel Corriveau

Engineer

 

17 Ağustos 2017

 

 

Özet

 

“Robotik ve yapay zekanın (YZ)  sağlık sektörüne nüfuz etmesinin eli kulağında. Robotiğin ve yapay zekanın faydalı bir şekilde kullanılmasını sağlamayı ve “hasta bakıcılar yerine makineleri kullanmanın ne zaman uygun olduğu?” gibi göze çarpan soruları mevcut ve yeni yasaların cevaplaması gerekecek. Bu makale birinci bölümde cerrahi robotlardan, dış iskeletlerden ve protezlerden yapay organlara, eczacılığa ve hastane otomasyon robotlarına kadar sağlık ve sağlık alanında robot ve YZ kullanımına genel bir bakış sunarak başlıyor. Birinci bölüm, sosyal robotları ve büyük veri analitiğinin rolünü inceleyerek sona eriyor. İkinci bölümde, temel sosyo-teknik konular tartışılıyor; ayrıca anlama ve karar alma süreçlerinin YZ ve robot kullanımındaki gelişimi gibi, genel olarak bunların tıbbi uygulamadaki etkilerini inceliyoruz. Ayrıca, sosyal değerlik düşünceler ve kanıtlı-temelli paradoks, hem insan görevlerini makinelere devretmenin uygunluğu hem de sorumluluk ve ihmal değerlendirmesindeki gerekli değişiklikler ile ilgili önemli politika sorularını ortaya koyuyor. Üçüncü bölümde, robotlar ve YZ’nin, doktorların, YZ ve robotların tıbbi cihaz olarak da kullanıldığı kurumların sorumluluğu ile ilgili yasal konuları ele alıyoruz. Tıbbi uygulamada doğan ihmal ile ilgili önemli hususlar ortaya çıkıyor ve bağlantılı olarak bu, teknolojinin gelişmesiyle birlikte görev ve bakım standardında bir evrimi gerektiriyor. Bir YZ’nin yeteneklerine, bilgisine ve yargısına güvenmeyi seçen bir doktorun mu yoksa robot tavsiyesinin mi sorumlu ve ihmalkar olması gerektiği sorusu sorulurken, yasal sorumluluğun da gelişmesi gerekecek. Son olarak, bu makale, robotların bir sağlık kurumunun çalışanı olarak kabul edilip edilmemesi gerektiğini değerlendirirken ortaya çıkan hukuki, ekonomik ve işgücüne dönük sonuçları ve de kapının temsili sorumluluğuna açılmasını ele alıyor.”

 

Makalenin orijinalini ve bağlantı adresini aşağıda bulabilirsiniz:

https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3395890

Robot Hukukunun Yönü

 

Robot Hukukunun Yönü

 

 

Jack M. Balkin

 

Yale Üniversitesi – Hukuk Fakültesi

 

 10 Mayıs 2015

 

 

 

Özet

“Ryan Calo’nun “Robotik ve Siber Hukuk Dersleri” konusundaki değerli tartışmasına bir cevap olarak yazılan bu makale, robotik ve yapay zeka (YZ) unsurlarının hukuk açısından sunduğu önemli problemleri anlatıyor.

İlk sorun, insan olmayan bu unsurların sanatsal çalışmalar gibi değerler oluşturduğu veya fiziksel yaralanmalar gibi zararlara neden olduğu durumlarda insanlar arasında hak ve sorumlulukların nasıl dağıtılacağıdır. Zorluk, robotik ve YZ sistemlerinin davranışının “ortaya çıkması”dır; onların eylemleri önceden tahmin edilemeyebilir veya uygun davranışlar konusunda insan beklentileriyle kısıtlanamayabilir. Dahası, robotlar ve YZ unsurları tarafından kullanılan programlama ve algoritmalar birçok kişinin elinden geçen bir iş olabilir ve birden fazla katmanda yeniliğe izin veren üretken teknolojiler kullanabilir. Robotik ve YZ’nin bu özellikleri, robotların ve YZ unsurlarının eylemleri için öngörülemezliği ve nedensel sorumluluğu arttırır. 

Lawrence Lessig ünlü “Kod Kanun’dur” vecizesi ile bilgisayar donanımı ve yazılımı kombinasyonlarının, diğer düzenleme yöntemleri gibi, insan davranışlarını kısıtlayabileceğini ve yönlendirebileceğini savundu. Robotik ve YZ, karşıt problemler sunar. İnsanları düzenleyen bir Kanun olarak kod yerine; robotik ve yapay zeka, insan planlamasından ve beklentilerinden kaçan acil davranış özelliklerine sahiptir.

Robotik ve YZ tarafından ortaya çıkan ikinci sorun “ikame etkisi”dir. İnsanlar, canlılar ve özellikle de insanlar için robotları ve YZ unsurlarını ikame edecektir. Ancak bunu yalnızca belirli şekillerde ve yalnızca belirli amaçlar için yapacaklardır. Başka bir deyişle, insanlar robotlara ve YZ unsurlarına özel amaçlı hayvanlar veya özel amaçlı insanlar olarak davranma eğilimindedir. Bu ikamenin eksik, içeriksel, dengesiz ve çoğu zaman fırsatçı olması muhtemeldir. İnsanlar robota bazı amaçlar doğrultusunda bir kişi (veya hayvan), diğerleri için ise bir nesne olarak davranabilirler. İkame sorunu birçok farklı hukuk alanına değinmektedir ve bizi çok uzun bir süre şaşırtmaya devam edecektir.

Son olarak, makale, Calo’nun robotik için siber hukuk dersleri hakkındaki argümanına cevap veriyor. Calo, avukatların robotiğin “temel özelliklerini” tanımlamaları ve daha sonra Kanunun bu temel özelliklerin getirdiği sorunlara nasıl cevap vermesi gerektiğini sormalarını savunuyor.  Siber hukuk derslerini oldukça farklı görüyorum. Teknolojinin temel özelliklerini, insanların teknolojiyi yaşamlarında ve başkalarıyla  olan sosyal ilişkilerinde kullanma şeklinden bağımsız olarak düşünmemeliyiz. Çünkü teknolojinin sosyal yaşamdaki kullanımı gelişti ve insanlar sürekli olarak teknolojiyi iyi veya kötü için kullanmanın yeni yollarını bulduklarından, belirli kullanım özelliklerinin belirli bir anda dondurulması ve “temel özellikler” olarak etiketlenmesi yararsız olabilir. Teknolojideki yenilik sadece araç ve tekniklerin yeniliği değildir; ayrıca ekonomik, sosyal ve yasal ilişkilerin yenilikçiliğini de içerebilir. Sosyal ve ekonomik olarak yenilik yaparken, teknolojilerimiz hakkında en belirgin ve önemli görünen şeyler de değişebilir.”

 

Makalenin orijinalini ve bağlantı adresini aşağıda bulabilirsiniz:

https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2586570

Otonom Araçlar ve Hukuki Sorumluluk

 

Otonom Araçlar ve Hukuki Sorumluluk

self driving cars ile ilgili görsel sonucu

 

 

Dr. Mesut Serdar ÇEKİN

Türk-Alman Üniversitesi

2017

 

 

 

Özet

“Otomotiv sektörünün yeni trendi, otonom araçlardır. Her gün farklı üreticiler tarafından kendi kendine gidebilen ve birçok farklı teknolojiyi içinde barındıran farklı modeller geliştirilmekte ve piyasaya sürülmektedir. Peki bu araçların hatalı sensör ya da yazılımdan dolayı sebebiyet verdiği kazalarda sorumluluk kime ait olacaktır? Hukukumuzda öngörülen sisteme göre kusursuz sorumluluk olarak düzenlenen araç işletenin sorumluluğu, kusur sorumluluğuna tâbi olan sürücünün sorumluluğu ve hukukî dayanağı tartışmalı olan ürün/üreticinin sorumluluğunda bir değişiklik söz konusu olacak mı? Çalışmamızın amacı, otonom araç teknolojileriyle alakalı bu ve benzeri sorunlara işaret etmek ve mümkün olduğunda çözüm yolları aramaktır.”

 

Makale ile ilgili bağlantı adresini ve makalenin orijinalini aşağıda bulabilirsiniz: