Türkiye’de Yapay Zekanın Gelişimi İçin Görüş ve Öneriler

 

Türkiye’de Yapay Zekanın Gelişimi İçin Görüş ve Öneriler

 

TÜRKİYE BİLİŞİM DERNEĞİ LOGO ile ilgili görsel sonucu

Türkiye Bilişim Derneği

Eylül 2020

 

Yönetici Özeti

 

Türkiye Bilişim Derneği (TBD), Dördüncü Sanayi Devrimi ile birlikte hızla gelişen teknolojiler içinde en önemlilerinden biri olarak kabul edilen yapay zekâ alanında da yoğun çalışmalar yürütmektedir. Bu kapsamda, 12 Ekim 2019 tarihinde, TOBB ETÜ ev sahipliğinde toplam 45 akademisyen, kamu ve özel sektör temsilcilerinin katılımı ile TBD-Yapay Zekâ Çalıştayı’nı gerçekleştirilmiştir. Bu rapor, TBD Merkez İcra Kurulu ve TBD Akademi üyelerinin oluşturduğu TBD Yapay Zekâ Odak Ekseni tarafından hazırlanmıştır. Yaklaşık bir yıl süren çalışmalar sırasında çalıştay bulguları tartışılmış ve bu rapor üretilmiştir.

Bu raporun amacı, ülkemizin kalkınmasına ve küresel rekabette hak ettiği yeri almasına büyük bir ivme kazandıracak olan yapay zekâ teknolojilerinin ve ilkelerinin geliştirilmesi için toplumun çeşitli katmanlarına ve karar vericilere çalışma grubumuzun görüş ve önerilerini sunmaktır. Hazırlanan rapor stratejik bir plan değil, ülkemiz için gerekli stratejilerin tartışıldığı ve sonunda hedef ve eylemlerin sunulduğu kavramsal bir dokümandır.

Bu rapor hazırlanırken, etki analizi ve neden-sonuç ilişkileri belirlenmiş politikalar ortaya koymaya özen gösterilmiştir. Bu politikaların uygulanıp, izlenip, raporlanmasının gerekliliği de göz önünde bulundurulmuştur.

Raporda, öncelikle kurumlar arasında yapay zekâ konusunda farklı ve yanlış tanımları ortadan kaldırmak amacıyla yapay zekâ nedir, sorusunun yanıtı verilmiştir. Bu amaçla, Bölüm 2’de yapay zekânın bilimsel ve işlevsel tanımları yapılmış, ardından yapay zekâ teknolojileri ile uygulama alanları açıklanmıştır.

Bölüm 3’te ülkemizdeki teknoloji geliştirme ile ilgili sorunlar yapay zekâ özelinde kısaca özetlendikten sonra, söz konusu sorunlara çözümler üretmek ve ülkemizi yapay zekâ alanında uluslararası ortamda önemli bir oyuncu durumuna getirebilmek için yapılan öneriler üç ana bölümde incelenmiştir:

  • Bölüm 4’te Türkiye yapay zekâ ekosisteminin oluşturulması ve uluslararası sistemlerle bütünleşmesi için kurumsal ve kurumlar arası yaklaşımlar ve yöntemler incelenmiş,
  • Bölüm 5’te Türkiye’de yapay zekâ teknolojilerini geliştirmek için bir dizi öneri sunulmuş.
  • Bölüm 6’da ise yapay zekânın hukuksal ve etik boyutları tartışılmıştır.

Bölüm 7’de ülkemizde yapay zekâ teknolojilerinin ve normlarının geliştirilmesi için bazı hedef ve eylemler önerilmiştir.

Bölüm 8’de rapor sonuçlandırılarak ivedi ve ileride gerçekleştirilmesi için bazı stratejiler önerilmiştir.

Yapay Zekânın Geliştirilmesinde Türkiye’nin Sorunları ve Çözüm Önerileri

Türkiye’nin yapay zekâ teknolojilerinin gelişimi ve etik değerlere uygun bir şekilde etkin ve verimli kullanımı için yaşadığı sorunlar birbiri ile ilintili 7 ana başlık altında incelenmiştir:

  • Altyapı
  • İnsan Kaynağı
  • Paydaş rolleri
  • Hukuksal ve etik boyut
  • Ölçünler
  • Veri paylaşımı
  • Stratejiler

Bu sorunlara çözüm üretmek üzere bazı strateji önerileri de üç ana başlık altında değerlendirilmiştir:

  • Türkiye Yapay Zekâ Ekosisteminin Oluşturulması ve Uluslararası Sistemlere Entegrasyonu için Kurumsal ve Kurumlar Arası Yaklaşımlar ve Yöntemler,
  • Türkiye’de Yapay Zekâ Teknolojilerini Geliştirmek için Yapılması Gerekenler,
  • Yapay Zekânın Hukuksal ve Etik Boyutlarının Tartışılması ve Geliştirilmesi.

Türkiye Yapay Zekâ Ekosisteminin Oluşturulması ve Uluslararası Sistemlere Eklemlenmesi

Yapay zekâ teknolojilerini üretebilmek, doğru ve yerinde kullanımını sağlamak ve böylece bütüncül kalkınmayı sağlamak için saydamlığı temel alan ulusal yapay zekâ ekosistemi ivedilikle oluşturmalı ve bu ekosistemi uluslararası ekosistemlere eklemlemeliyiz.

Ülkemizin yapay zekâ alanında küresel ölçekte rekabetçi konumda olabilmesi ve gereksinim duyulan sektörlerde yapay zekâ çözümlerinin hızlı bir şekilde hayata geçirilebilmesi için

  • Eşgüdümleyici ve denetleyici kamu sektörünün,
  • Esnek ve dinamik bir üretim özelliği olan özel sektörün,
  • Yaratıcı ve yenilikçi teknolojiler geliştirecek üniversitelerin,
  • Toplumun değerlerini kollayacak meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarının (STK) etkileşimi ve paylaşımı temel alınmalıdır.

Türkiye’de Yapay Zekâ Teknolojilerinin Geliştirilmesi

Türkiye’de yapay zekâlı sistemlerin geliştirilmesi için her şeyden önce ilgili paydaşların katılımı ile çeşitli ölçek ve içerikte kısa, orta ve uzun süreli teknoloji geliştirme planlarının yapılması, bu planların hayata geçirilmesi ve sürekli olarak güncellenmesi gerekmektedir. Bu planlar aşağıdaki başlıklarda incelenmiş ve bazı çözüm önerileri sunulmuştur:

  • Teknolojik Altyapı
  • Ulusal Veri Stratejisi ve Açık Veri Stratejisinin hazırlanması
  • Mevzuat ve Ölçünler
  • Özgür Yazılım ve Açık Kaynak
  • Yapay Zekâ Araştırma Merkezleri
  • Üniversite Araştırma Merkezleri
  • Ulusal Laboratuvar, Enstitü ve Araştırma Merkezleri
  • Yabancı Firma Araştırma Merkezleri
  • Özel Sektör ArGe Merkezleri
  • İnsan Kaynakları ve beyin göçünün beyin dolaşımına dönüştürülmesi

Yapay Zekânın Hukuksal ve Etik Boyutlarının Tartışılması ve Geliştirilmesi ve Çözüm Önerileri

Raporumuzda, ülkemiz için gerekli görülen yapay zekâ etik kuralları, Avrupa Birliği’nin ilgili etik kurallarına dayandırılmıştır. Etik kurallar yedi önemli gereksinim çerçevesinde belirlenmiş ve aşağıdaki başlıklarda incelenmiştir:

  1. İnsan Yönetimi ve Gözetim
  2. Teknik Sağlamlık ve Güvenlik

3.Gizlilik ve Veri Koruması

  1. Saydamlık
  2. Çeşitlilik, Ayrımcılık Yapmama ve Dürüstlük
  3. Toplumsal ve Çevresel Refah
  4. Hesap Verebilirlik

Ayrıca, yapay zekâ uygulamalarının giderek yaygınlaşması, yapay zekâ içeren sistemlerin kullanılması sırasında oluşabilecek olaylar için aşağıdaki öneriler yapılmıştır:

  1. Yapay zekâya sahip varlıkların hukuksal statüleri ve bu statü bağlamında hukuksal sorumlulukları belirlenmelidir.
  2. Yapay zekâlı varlıkların veya sistemlerin etik değerlere uygunluğunu değerlendirmek üzere ilgili kurumlarda etik kurullar oluşturulmalıdır.
  3. Hukuksal düzenlemeler için hukuk ve yapay zekâ konularında uzmanların bir araya getirilerek gerekli hukuksal düzenlemeler için taslaklar hazırlanmalıdır.
  4. Bu taslakların hazırlanmasında gerekli arama toplantıları ve çalıştaylar düzenlenmelidir.

Sonuç ve Gelecek için Öneriler

Bu rapor, Ulusal Yapay Zekâ Stratejileri ile ilgili çalışmalara katkı veren planlama uzmanlarına Türkiye Bilişim Derneğinin önerilerini sunmaktadır.

Yapay zekâ stratejisinin gerçekleştirilebilmesi yalın bir hedef olmaktan çok, aşağıda bahsettiğimiz bazı öne çıkan stratejilerin gerçekleştirilebilmesi ile anlam kazanabilecektir:

  • Yerli ve ulusal yapay zekâ endüstrisinin geliştirilmesi
  • Bilişim sektörünün geliştirilmesi ve desteklenmesi
  • Nitelikli eleman gereksiniminin karşılanması
  • ARGE kültürünün ve altyapısının oluşturulması
  • Yüksek İstişare Kurulu’nun oluşturulması
  • Uluslararası ArGe iş birliklerinin ve küresel şirketlerin ArGe ofislerinin Türkiye’ye gelmesinin teşvik edilmesi

Bu rapor, teknolojinin gelişmesine, küresel değişime ve ülke gereksinimlerine göre belli aralıklarla güncellenecektir.

Bu raporda belirlenen strateji, hedef ve eylemler, bir stratejik plan değil, sadece bir dizi öneri niteliğini taşımaktadır. Görev verildiğinde Türkiye Bilişim Derneği olarak yukarıda ana hatları ile belirtilen önerileri ayrıntılı biçimde, daha sistematik ve bütünsel olması gerektiğini düşündüğümüz Türkiye yapay zekâ Strateji Planının hazırlanmasında her türlü katkıyı yapmaya hazır olduğumuzu bildiririz.

 

Raporun orijinalini aşağıda ulaşabilirsiniz:

Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi Gelişmek İçin Bir Çerçeve

 

Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi Gelişmek İçin Bir Çerçeve

 

World Economic Forum

2019

 

Özet

Son on yılda, yapay zekâ (YZ), tüm otoriteleri, ekonomileri ve endüstrileri etkileyen bir teknolojik güç şeklinde Dördüncü Sanayi Devrimi’ni yönlendiren bir yazılım olarak yükselmeye başladı. Yazılım geliştirme ve otomasyon, bilgi işlem altyapısındaki üstel büyüme, veri elde etme, işleme, depolama ve iletme maliyetindeki çarpıcı düşüşle birleşerek bir devrim yarattı. Basitçe söylemek gerekirse, makine programlamasından makine öğrenimine geçtik. Bu dönüşüm büyük fırsatlar yarattı ancak ciddi riskler de ortaya çıkardı. Hükümetler, şirketler, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşları da dahil olmak üzere çeşitli paydaşlar, sağladığı faydalardan yararlanmak ve oluşturduğu risklere hazırlanmak için çaba sarf etmektedir. Hükümet, vatandaşları çeşitli zararlardan korumak ve müşterek hizmetler sağlamaktan sorumlu olduğu için, hükümetin devam eden Dördüncü Sanayi Devrimi’nin azınlıktan ziyade birçok kişi için fayda yaratmasını sağlamak gibi biricik bir görevi vardır.

Bu amaçla, çeşitli hükümetler 2017’de Kanada’dan başlayarak yapay zekâ üzerine ulusal bir strateji oluşturma ve / veya uygulama yoluna girmişlerdir. Bu tür çabalar genellikle hükümetler tarafından milyonlarca dolarlık yatırımlarla desteklenmektedir. Uygun hazırlanmış bir rehber göz önüne alındığında bunları çok daha fazlası takip etmelidir. Bu rapor, hükümetlere YZ ile ilgili ulusal bir strateji geliştirmelerinde rehberlik etmek isteyen mütevazı bir çabanın eseridir. Hızlı gelişen bir teknoloji olarak, YZ işletmelerin üretimini, tüketicilerin tüketimini ve hükümetlerin vatandaşlara hizmetleri nasıl sağladığını etkileyecektir. YZ ayrıca, algoritmik hesap verebilirlik, veri koruması, makine öğrenimi modelleriyle karar vermenin açıklanabilirliği ve olası iş kayıpları ile ilgili olarak hükümetler için eşi görülmemiş zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bu zorluklar, YZ ve ilgili teknoloji gelişmelerinin ulusal hedeflere ulaşmak için nasıl kullanılabileceğini ve bunlarla ilişkili risklerin nasıl en aza indirilebileceğini anlamak için yeni bir yaklaşım gerektirmektedir. YZ tüm sektörlerde kullanılacağından ve tüm vatandaşları ve hükümetler tarafından sağlanan tüm hizmetleri doğrudan etkilediğinden, hükümetlerin, kendi ülkelerinde YZ ekonomilerini nasıl yaratacakları ve ekosistemlerin sürdürülebilirliği ve sağlık hizmetlerine kadar çok çeşitli sorunları çözmek için yapay zekâyı nasıl kullanabilecekleri konusunda dikkatlice düşünmeleri gerekmektedir. Her ülkenin farklı şeyler için yapay zekâya ihtiyacı olacak; örneğin, nüfusu yaşlanan ülkeler YZ otomasyonu nedeniyle kaybedilen işler konusunda o kadar endişeli olmayabilecekken, genç nüfusa sahip ülkelerin bu gençlerin YZ ekonomisine katılabileceği yolları düşünmeleri gerekmektedir. Her iki durumda da bu rapor, hükümetlerin YZ gelişmelerinden faydalanmak için bir ulusal hazırlık ve planlama stratejisi oluştururken göz önünde tutacakları bir çerçeve sağlamaktadır.

Çerçeve, Kanada, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan, Fransa, Singapur, Almanya ve BAE dahil olmak üzere çeşitli ülkeler tarafından hazırlanan çeşitli stratejiler ve ulusal planların bütüncül bir çalışmasının sonucudur. Ek olarak, Dünya Ekonomik Forumu ekibi, takip ettikleri süreci ayrıntılı bir şekilde anlamak amacıyla ulusal YZ stratejilerini geliştirmekten sorumlu hükümet çalışanlarıyla röportaj yapmıştır. Rapor yazarları bu stratejileri analiz edip en iyi unsurları elde etmek için süreçler tasarlamıştır.

Çerçeve, henüz YZ ile ilgili ulusal bir strateji geliştirmemiş veya böyle bir strateji geliştirme sürecinde olan hükümetlere rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Çerçeve, ulusal stratejiyi geliştirmekten sorumlu ekiplerin doğru soruları sormalarına, en iyi uygulamaları takip etmelerine, doğru paydaşları belirleyip sürece dahil etmelerine ve doğru sonuç göstergeleri setini oluşturmalarına yardımcı olacaktır. Esasen çerçeve, bir ulus için “asgari uygulanabilir” YZ stratejisi oluşturmanın bir yolunu sağlamaktadır.

 

Orijinal rapora aşağıdaki bağlantı adresinden ulaşabilirsiniz:

http://www3.weforum.org/docs/WEF_National_AI_Strategy.pdf

Avrupa Ülkelerinin Yapay Zeka Stratejilerinin Karşılaştırması

Avrupa Ülkelerinin Yapay Zeka Stratejilerinin Karşılaştırması

-Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda, Estonya-

Ülkeler arasındaki yapay zekâ (YZ) yarışı günümüzde iyice kızışmış durumda. Avrupa ülkeleri de bu yarıştan geri kalmamak adına birbiri ardına YZ strateji belgelerini yayınladı.

Fransa Mart 2018’de İnsanlık için Yapay Zekâ başlıklı YZ stratejisini duyurdu. Stratejinin ana hedeflerini şunlar oluşturuyor:

  • En iyi YZ yeteneklerini geliştirmek ve çekmek amacıyla YZ eğitim ve öğretim ekosisteminin iyileştirilmesi;
  • YZ uygulamalarının kullanımı ve varlıkları bir araya toplamak için bir açık veri politikası oluşturulması;
  • YZ uygulamalarının şeffaf ve adil kullanımı için etik bir çerçeve geliştirilmesi.

Bu amaçla, Fransız hükümeti 2022’nin sonuna kadar YZ’nin geliştirilmesine toplam 1,5 milyar ayırıyor.

Nisan 2018’de ise Birleşik Krallık, ulusal YZ stratejisini duyurmuştu. Bu strateji belgesi 1 yıl sonra Mayıs 2019’da güncellendi. Stratejinin amacı, ekonomiyi ve toplumu YZ’nin beraberinde getirdiği dönüşümlere hazırlamak. Birleşik Krallık aşağıdaki beş temel alandaki konumunu iyileştirmeye odaklanıyor:

  • Dünyanın en yenilikçi ekonomisi olma;
  • İyi işler ve herkes için daha fazla kazanç gücü sağlama;
  • Birleşik Krallık’ın altyapısında büyük bir yükselme sağlama;
  • Bir işi başlatmak ve büyütmek için en iyi yer olma;
  • Müreffeh topluluklar oluşturma.

Hükümet, stratejinin uygulanması için 0,95 milyar £ bir bütçe ayırdı.

Kasım 2018’de ise Almanya Federal Hükümeti YZ stratejisini açıkladı. Söz konusu strateji belgesi Eğitim Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlandı. Stratejide ana hatlarıyla aşağıdaki hedeflere ulaşmayı amaçlıyor:

  • Almanya ve Avrupa’yı YZ alanında lider bir merkez haline getirerek Almanya’nın gelecekteki rekabet gücünü artırmak ve pekiştirmek;
  • Toplum yararına hizmet eden YZ’nin sorumlu bir şekilde geliştirilmesini ve yayılmasını garanti etmek;
  • YZ’yi etik, yasal, kültürel açıdan topluma entegre etmek.

Stratejinin uygulanması için Almanya Federal Hükümeti 2019-2025 dönemi için yaklaşık 3 milyar € sağlamayı planlıyor.

Estonya ise Temmuz 2019’da YZ stratejisini duyurdu. Stratejinin amacı, aşağıdaki alanlarda politika geliştirip uygulayarak YZ’nin potansiyelinden tam olarak yararlanmak:

  • YZ uygulamalarının hem kamu hem de özel sektördeki kullanımını teşvik etmek;
  • YZ araştırmalarına doğrudan destek sağlamak ve bunu yapmak için ilgili beceri ve yeterlilikleri artırmak;
  • YZ’nin kavranmasını kolaylaştırmak için yasal bir ortam geliştirmek.

Estonya hükümeti, YZ stratejisinin uygulanması için 2019-2021’de en az 10 milyon € değerinde bir yatırım tahmin ediyor.

Ekim 2019’da ise Hollanda YZ strateji belgesini yayınladı. Hollanda YZ stratejisinin vizyonu, aşağıdakileri hedefleyen üç sütuna dayanıyor:

  • Toplumsal ve ekonomik fırsatlardan yararlanma: Özel ve kamu sektöründe YZ’nin benimsenmesini, kullanılmasını ve geliştirilmesini teşvik eden ve toplumsal zorlukların üstesinden gelmek için YZ kullanımını artıran politikalar;
  • Doğru koşulları yaratmak: YZ’de eğitimi ve beceri gelişimini destekleyen politikalar;
  • Kurumların güçlendirilmesi: Güven, insan hakları, tüketicinin korunması ve vatandaşların güvenliği gibi etik konularla ilgili politikalar.

Aşağıda bu 5 ülkenin strateji belgelerinin karşılaştırması “beşerî sermaye, piyasa, altyapı ve yasal düzenleme” olmak üzere 4 ana başlıkta yapılıyor:

 Ülke  

FRANSA

 

Beşerî Sermaye Örgün eğitim ve öğretim politikaları ile mesleki eğitim ve yaşam boyu öğrenmeye yönelik olarak;
  • Disiplinler arası Yapay Zekâ Enstitüleri’ne (3IA) odaklanarak, tüm eğitim seviyesinde YZ eğitim ve öğretim programları başlatılması ve YZ alanında öğrenci sayısının ikiye katlanması;
  • Her vatandaşın makinelerin iç işleyişini ve YZ’nin faydalarını daha iyi anlaması için dijital okuryazarlığın geliştirilmesi;
  • Dijital becerileri geliştirerek işsizlik riski altındaki kişileri iş piyasasına entegre etmeye yardımcı olan eğitim desteklerinin oluşturulması;
  • Çalışanların mesleki eğitimi için devlet finansmanının sağlanması;
Piyasa Fransız YZ sektörünü güçlendirmeye yönelik olarak;
  • Ülke çapında YZ araştırmalarını teşvik etmek için üniversitelerde YZ araştırma enstitüleri ağı olan 3IA Enstitülerinin kurulması;
  • Yeterli olgunluk gösteren belirli sektörlere (sağlık, ulaşım, savunma gibi) araştırma ve geliştirme için politika desteği sunulması;
  • Veri derleme ve alışverişi için veri platformları, büyük ölçekli bilgi işlem altyapıları ve test tesisleri dahil olmak üzere sektöre özgü politikaların belirlenmesi.
Altyapı Temel veri koruma kurallarına sadık kalırken paydaşlar arasında veri dolaşımını da teşvik eden bir veri altyapısı ve ekosisteminin oluşturulmasına yönelik olarak;
  • Veri taşınabilirliği hakkının desteklenmesi ve verilerin bir hizmet ekosisteminden diğerine taşınmasına izin verilmesi;
  • Makine öğrenimi ve YZ algoritmalarının geliştirilmesini teşvik etmek için dijital ve telekomünikasyon altyapısı açısından 115 milyon € değerinde yatırım yapılması;
  • Özel sektörde ortak verilerin yaratılmasının teşvik edilmesi ve karşılıklılık, iş birliği ve paylaşıma dayalı alternatif bir veri üretim ve yönetişim modelinin desteklenmesi;
  • Kamu yararına ilişkin veriler bakımından sektör düzeyinde serbestçe erişilebilen veri tabanlarına erişimin teşvik edilmesi.
Yasal Düzenleme YZ teknolojilerinin ve algoritmaların adil ve şeffaf bir şekilde kullanılmasını sağlamaya yönelik olarak;
  • Ulusal Etik Danışma Komitesi ile birlikte bir Dijital Komite oluşturulması.
  • Tasarım aşamasından itibaren etik farkındalık için yapay zekâ üzerinde çalışan mühendislerin ve araştırmacıların eğitimine etiğin dahil edilmesi;
  • İşletmelerde etiğin güçlendirilmesi (örneğin, etik komitelerin kurulması, sektöre özgü iyi uygulamaların yaygınlaştırılması, önceden var olan mesleki davranış kurallarının gözden geçirilmesi, araştırma programları için etik kodların öngörülmesi);
  • Algoritmaları denetlemek için ulusal bir platformun kurulması. Bu sayede yasal ve etik çerçevelere uygunluğun değerlendirilmesi ile şeffaflığın artırılması ve YZ kullanımına yönelik olası suistimallerin azaltılması.
  • İyi tanımlanmış bir etik çerçevenin yanı sıra, YZ sistemlerinin sınırlarının ve çalışmasının kontrol edilmesi ve her türlü ihlalin engellenmesi için mevzuat çalışması yapılması.
  • Veri gizliliğinin korunmasının güçlendirilmesi ve dijitalleşmeden kaynaklanan fırsatlardan herkesin yararlanmasını sağlayan bir yasa;
  • Siber Güvenlik Direktifi’nin uygulanması.
 Ülke  

BİRLEŞİK KRALLIK

 

Beşerî Sermaye Vatandaşların YZ ile ilgili becerilerini ve yeterliliklerini artırmaya yönelik yaşam boyu öğrenme dahil eğitim ve öğretime yönelik olarak;
  • Ülke çapındaki üniversitelerde doktora eğitimi için 16 yeni merkez oluşturulması;
  • Matematik, dijital ve teknik alanlarda eğitimi teşvik etmek için finansman (406 milyon £) sağlanması.
  • Öğretmen Geliştirme Primi adıyla bir pilot uygulamanın oluşturulması (42 milyon £). Bu pilot uygulama ile daha az gelişmiş bölgelerdeki öğretmenler için yüksek kaliteli mesleki gelişimin sağlanması;
  • En iyi YZ araştırmacılarını çekmek ve elde tutmak için yeni prestijli YZ Turing Burslarının sağlanması;
  • Dijital eğitim için özel bir yatırım bütçesi ile yeniden beceri kazanma fırsatları sunan Ulusal Yeniden Eğitim Planının oluşturulması.
Piyasa YZ alanında araştırmanın desteklenmesine yönelik olarak;
  • GovTech Fonu (20 milyon £) ile daha verimli kamu hizmetleri için yenilikçi çözümler sunulması;
  • İngiliz İş Bankası tarafından yüksek büyüme potansiyeline sahip firmaları desteklemek için yatırım fonu (2,5 milyar £) oluşturulması. Bu fon ile firmaların ölçeklerini büyütmelerine ve yenilikçi iş modellerinin faydalarından tam anlamıyla yararlanmalarına yardımcı olunması;
  • Kamu sektöründe yapay zekanın nasıl kullanılacağına dair bir rehber yayınlanması;
  • Mühendislik, şehir planlaması ve sağlık hizmetleri ile ilgili yeni YZ programlarının oluşturulması (79 milyon £);
  • Hizmet sektörlerinde YZ uygulamaları ve veri odaklı teknolojiler geliştirmek için iş birliğine dayalı Ar-Ge fırsatları yaratılması.
Altyapı Güvenilir bir veri altyapısının geliştirilmesine yönelik olarak;
  • Güvenli, sağlam ve eşitlikçi veri aktarımı için pilot projelerin oluşturulması;
  • Makine öğrenimi için açık, yeniden kullanılabilir ve erişilebilir yüksek kaliteli açık veri kümlerinin sunulması;
  • Dijital ve telekomünikasyon altyapısının geliştirilmesi kapsamında elektrikli araçları desteklemek için Şarj Altyapısı Yatırım Fonu kurulması; düşük emisyonlu otomobiller için bir eklenti hibesi oluşturulması;
  • 5G için 176 milyon £ ve tam fiber ağlar için 200 milyon £ içeren dijital altyapıyı güçlendirmek üzere 1 milyar £ kamu yatırımının oluşturulması;
  • Şehir içi ulaşımı ve şehir bölgelerindeki bağlantıları iyileştirmek için yeni bir Dönüştüren Şehirler Fonu (1,7 milyar £) kurulması.
Yasal Düzenleme Toplum genelinde YZ’nin kullanımı, benimsenmesi ve geliştirilmesi için güven oluşturmak amacıyla, veriye dayalı YZ yönetişim rejimleri uygulanmasına yönelik olarak;
  • Veri Etiği ve Yenilik Merkezi’nin kurulması ile YZ’nin sürdürülebilir, güvenli ve etik kullanımı için öneriler sunulması;
  • Kamu sektöründe YZ kullanımı üzerine rehberler hazırlanması;
  • Yasal çerçeveye yönelik reformlar ile kişisel verilerin toplanması, depolanması ve kullanımına ilişkin Veri Koruma Yasası’nın güçlendirilmesi.
 Ülke  

ALMANYA

 

Beşerî Sermaye İnsan gelişimine ilişkin doğru çerçevenin oluşturulması ve gelecek nesilleri YZ’den doğacak değişikliklere hazırlamaya yönelik olarak;
  • Resmi eğitim ve öğretimde öğretmenlerin eğitimine özel olarak odaklanılması;
  • Çalışanların YZ ile ilgili becerilerini genişletmek ve yükseltmek için Nitelikli İşgücü Stratejisinin oluşturulması, gelecekte hangi becerilerin gerekli olduğunu belirlenmesi;
  • Kırsal alanlardaki çalışanlar için gelişmiş beceri fırsatları sağlamak amacıyla bölgesel Gelecek Merkezlerinin oluşturulması.
  • Mükemmellik merkezlerinin oluşturulması;
  • Yapay zekanın hedef aldığı belirli grupların sağlam bir beceri geliştirmesi amacıyla “Öğret ve Öğren YZ” platformunun oluşturulması;
  • YZ’nin yüksek öğretim sistemi içinde güçlenmesini sağlamak için YZ alanında en az 100 ek profesörlük alanının oluşturulması.
Piyasa YZ araştırmalarının genişletilmesi ve özellikle YZ girişimlerinin büyümesinin teşvik edilmesine yönelik olarak;
  • YZ girişimlerinin büyümesini teşvik etmek için danışmanlık ve finansman hizmetlerinin sağlanması amacıyla çeşitli platformların kurulması;
  • Şirket içi inovasyon alanlarını geliştirmek üzere yenilikçi çözümler sunulması;
  • KOBİ’ler için bireysel ve toplu Ar-Ge projelerini desteklemeyi hedefleyen finansman programı oluşturulması;
  • Çevreye ve iklime zarar vermeyen projelerin desteklenmesi.
Altyapı Son teknoloji YZ uygulamalarının geliştirilmesi için en uygun koşulları yaratmak amacıyla mevcut veri altyapısının genişletilmesine yönelik olarak;
  • Güvenilir bir veri ve analiz ortamının elde edilmesi ve daha esnek bir veri birlikte çalışabilirliği sayesinde değişimlerin teşvik edilmesi;
  • Siber güvenliği iyileştirmek için mevcut telekomünikasyon ve dijital altyapının geliştirilmesi;
  • Eğitim sistemindeki dijital altyapıyı iyileştirerek öğrenme yeteneklerinin geliştirilmesi;
  • Devlet verilerine açık erişim sağlayarak ve veri paylaşım olanaklarının iyileştirilmesi;
  • Bulut platformlarına ve yükseltilmiş depolama ve bilgi işlem kapasitesine dayalı güvenilir bir veri ve analiz altyapısının oluşturulması;
  • Araştırma topluluklarına bilime dayalı veri hizmetleri sağlamak için Ulusal Araştırma Veri altyapısının kurulması;

Saldırı durumunda YZ sistemlerinin dayanıklılığına özellikle odaklanarak bilgi ve iletişim sistemlerinin güvenliğinin ve performansının iyileştirilmesi.

Yasal Düzenleme YZ teknolojilerinin başarılı bir şekilde konumlandırılması için etkili bir düzenleyici çerçeveye yönelik olarak;
  • Rekabet Hukuku’nun nasıl geliştirilebileceğine yönelik Rekabet Hukuku 4.0 üzerine bir Komisyonun kurulması;
  • YZ teknolojileri nedeniyle işleri risk altında olan çalışanlara yeni beceriler kazandırma konusunda destek sağlayan bir yasa olan “Opportunities for Qualifications Act”ın tanıtılması;
  • Nitelikli çalışanların Almanya’ya göçünü kolaylaştırmak için bir yasa olan “Skilled Labour Immigration Act”ın kabul edilmesi;
  • Siber Güvenlik Direktifi’nin uygulanması;
  • Avrupa yönergeleriyle uyumlu yasal ve etik bir çerçeve üzerinde çalışılması ve ulusal Veri Etiği Komisyonu’nun tavsiyelerinin dikkate alınması;
  • Veri koruma kurallarına uygun olarak YZ sistemlerinin geliştirilmesi;
  • YZ sistemlerinin şeffaflığını, doğrulanabilirliğini ve öngörülebilirliğini sağlamak için etik gerekliliklerin yerine getirilmesi;
  • AB çapında iş birliğini teşvik etmek için veri standartlarının ve formatlarının geliştirilmesi amacıyla finansman sağlanması;

YZ standardizasyonu konusunda bir yol haritası geliştirilmesi.

 Ülke  

HOLLANDA

 

Beşerî Sermaye Resmi eğitim ve öğretim ile yaşam boyu eğitim programlarına yönelik olarak;
  • İlk ve orta öğretimde dijital okuryazarlığın artırılması ile yüksek öğretimde veri bilimindeki beceri ve yeterliliklerin geliştirilmesi;
  • Kamu personeli için YZ üzerine ulusal bir çevrimiçi kursun hazırlanması;
  • Bireyler için YZ ve dijital becerilerde eğitim fırsatları yaratmak amacıyla 200 milyon €’luk bir yatırım sağlanması;
  • Bölgesel Yatırım Fonu tarafından finanse edilen mesleki eğitim girişimleri sayesinde iş gücü piyasasının gelecekteki ihtiyaçlarının belirlenmesi.
Piyasa YZ konusunda temel ve uygulamalı araştırmayı teşvik etmeye yönelik;
  • Hollanda Araştırma Konseyi tarafından YZ üzerine yeni bir araştırma programının geliştirilmesi;
  • YZ Yetkinlik Merkezi kurulması;
  • Şirketlerin YZ’ye yatırım yapmaları için uygun koşullar yaratmak amacıyla inovasyon finansmanının iyileştirilmesi, krediler sağlanması;
  • Ticaret Odası’nın, şirketleri inovasyon çabalarında destekleyebilecek, YZ hakkında uygulamalı bilgiler sunulması.
Altyapı Veri altyapısını geliştirme, veri kullanımı ve paylaşımı için temeller sağlamaya yönelik olarak;
  • Veri paylaşım çözümlerinin oluşturulması;
  • Dijital ve telekomünikasyon altyapısının güçlendirilmesi;
  • Süper bilgisayar yatırımlarının yapılması.
Yasal Düzenleme İnsan haklarına ve tüketicinin korunmasına saygı gösteren bir yasal çerçeveye yönelik olarak;
  • YZ’nin etik, güvenilir ve sorumlu bir şekilde kullanılması;
  • Üst Düzey Uzman Gruplarına ve Avrupa Direktiflerine aktif katılım sağlanması;
  • Etik, hukuk, şeffaflık ve sorumluluk ile ilgili konularda çeşitli araştırma faaliyetleri yürütülmesi.
 Ülke  

ESTONYA

 

Beşerî Sermaye YZ’deki becerileri ve yeterlilikleri artırmak için resmi eğitim ve öğretim sistemine yönelik olarak;
  • Okul öncesi, ilk ve orta öğretim düzeyinde, öncelikle okullara teknoloji ve YZ ile ilgili müfredatlar sunan Proge Tiger programının uygulanması;
  • Veri bilimi ve YZ alanındaki yüksek lisans programlarının artırılması;
  • Lisansüstü disiplinlerde YZ ile ilgili seçmeli derslerin tanıtımı (ayrıca BİT dışı disiplinler dahil) ve doktora burslarının artırılması;
  • Vatandaşların YZ konusundaki farkındalığını artırmak için çevrimiçi kursların hazırlanması ve Estonya Hayat Boyu Öğrenme Stratejisi’nin uygulanması;
  • Kamu sektörü için YZ eğitim kurslarının hazırlanması.
Piyasa YZ araştırma kapasitesini artırmaya yönelik olarak;
  • Finansman fırsatları konusundaki kapasite ve farkındalığın artırılması;
  • Özel sektörde YZ kullanımı ve geliştirilmesi amacıyla inovasyon kuponları, geliştirme kuponları ve ürün geliştirme hibeleri gibi finansmanların oluşturulması;
  • Şirketlerin yenilikçi YZ ürünleri ve hizmetleri geliştirmesi için desteklenmesi;
  • Kamu sektöründe YZ kullanımı için esnek ve yeterli finansman fırsatları yaratılması, ortak satın almaların yapılması;
  • Kamu sektöründe YZ uygulamalarının test edilmesinin ve geliştirilmesinin desteklenmesi.
Altyapı Veri altyapısı politikalarına yönelik olarak;
  • Veri yönetişim araçlarının, verilerin kullanılabilirliğinin artırılması;
  • Süper bilgisayar yatırımlarının yapılması;
  • Veri kataloglarının/paylaşım platformlarının derlenmesi ve veri denetimleri için fon sağlanması.
Yasal Düzenleme YZ’nin geliştirilmesini ve kullanımını kolaylaştırmak için mevzuatta değişiklik yapılmasına yönelik olarak;
  • Güvenilir Yapay Zekâ için Etik İlkelere eşlik eden Değerlendirme Listesine dayalı olarak YZ geliştiricileri için bir öz değerlendirme anketinin oluşturulması;
  • 2020’de parlamentoya sunulmak üzere bir taslak hazırlanması.

Strateji belgelerinin orijinallerine buradan ulaşabilirsiniz:

Fransa: https://ec.europa.eu/knowledge4policy/ai-watch/france-ai-strategy-report_en

Almanya: https://ec.europa.eu/knowledge4policy/ai-watch/germany-ai-strategy-report_en

Birleşik Krallık: https://ec.europa.eu/knowledge4policy/ai-watch/united-kingdom-ai-strategy-report_en

Hollanda: https://ec.europa.eu/knowledge4policy/ai-watch/netherlands-ai-strategy-report_en

Estonya: https://ec.europa.eu/knowledge4policy/ai-watch/estonia-ai-strategy-report_en

Yapay Zeka AR-GE Gelişmeleri: 2016-2019 İlerleme Raporu

 

Yapay Zeka AR-GE Gelişmeleri: 2016-2019 İlerleme Raporu

Kasım 2019

Özet

Amerika Birleşik Devletleri’nin yapay zeka (YZ) ulusal stratejisi, yapay zekadaki küresel liderliği korumak için araştırma ve geliştirmeyi (AR-GE) en önemli öncelik olarak tanımlamaktadır. Amerika Birleşik Devletleri, büyük ölçüde güçlü Ar-Ge ekosistemi sayesinde YZ inovasyonunda dünyaya öncülük etmektedir. Federal aktörler, misyonlarıyla örtüşen alanlarda, dünya standartlarında araştırma programına yatırım yaparak YZ inovasyonuna önemli ölçüde katkıda bulunmaktadır.

Bu 2016–2019 Yapay Zeka Ar-Ge İlerleme Raporu (“2016–2019 İlerleme Raporu”), aktörlerin Federal YZ Ar-Ge konusunda sunmak için kaydettiği önemli ilerlemeyi belgelemektedir.

Federal araştırma yatırımlarına rehberlik etmek, Planın 2016 versiyonunu temel alan Ulusal Yapay Zeka Araştırma ve Geliştirme Stratejik Planı: 2019 Güncellemesi’dir (“2019 Planı”). 2019 Planı sekiz ulusal YZ Ar-Ge stratejisini ortaya koymaktadır:

Strateji 1: Yapay zeka araştırmalarına uzun vadeli yatırımlar yapma

Strateji 2: Yapay zeka-insan etkileşimi için etkili yöntemler geliştirme

Strateji 3: Yapay zekanın etik, hukuki ve sosyolojik etkilerini ele alma ve anlama

Strateji 4: Yapay zeka sistemlerinin güvenliğini ve emniyetini sağlama

Strateji 5: Yapay zeka eğitimi ve testi için ortak kamu veri kümeleri ve ortamları geliştirme

Strateji 6: Yapay zeka teknolojilerini kıyas ve standartlar aracılığıyla ölçme ve değerlendirme

Strateji 7: Ulusal Yapay Zeka Ar-Ge iş gücü ihtiyaçlarını daha iyi anlama

Strateji 8: Yapay zekadaki ilerlemeleri hızlandırmak için kamu-özel sektör ortaklıklarını genişletme

Bu 2016-2019 İlerleme Raporu, YZ araştırmasını önce strateji, sonra sektörlere göre vurgulamakta ve devamında, hükümete genel bir bakış sağlayan bireysel katkıları açıklayan destekleyici detaylar içermektedir. Program ve faaliyetlerin çeşitliliği, yapay zekadaki Federal yatırımların dikkate değer genişliğini ve derinliğini yansıtmaktadır. Bu rapor sadece Federal Ar-Ge’nin geniş temalarını vurgulamakla kalmayıp, aynı zamanda alanı geliştiren bireysel YZ Ar-Ge atılımlarını vurgulayan açıklayıcı örnekler sunmaktadır. 

Bir bütün olarak ele alındığında, 2016-2019 İlerleme Raporu aşağıdaki temel mesajları içermektedir:

  1. Federal Hükümet, alanı dönüştürebilecek yenilikçi YZ kavramlarına önemli bir yatırım yapmaktadır.
  2. Birleşik Devletler, ulusal YZ Ar-Ge stratejisi ile tutarlı olarak, YZ’ye yatırım yapan geniş Federal kurum yelpazesinden önemli ölçüde faydalanmaktadır.
  3. Federal yatırımlar toplumumuzu daha iyi hale getirmek için devrim yaratan etkili atılımlar yaratmaktadır.

Bütün olarak ele alındığında, bu raporda açıklanan yatırımlar, Federal Hükümetin Ar-Ge sayesinde Amerika’nın YZ yeteneklerini nasıl geliştirdiğini göstermekte ve bu yetenekler gelecek yıllar için Amerikan halkının refahını, güvenliğini, emniyetini ve yaşam kalitesini artırmasını sağlamaktadır.

 

Raporun tamamını aşağıda bulabilirsiniz:

ABD Hava Kuvvetleri Yapay Zeka Stratejisi

 

ABD Hava Kuvvetleri Yapay Zeka Stratejisi

 

2 0 1 9
Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri
 Savunma Bakanlığı Yapay Zeka Stratejisine Ek Yapay Zeka Bölümü

 

Giriş

 

Yapay zeka (YZ), 21. yüzyılda savaşın yapılış şeklini değiştirmeye hazırlanıyor. Şu anda Hava Kuvvetleri’nin sahip olduğu üstünlük, bu teknolojileri benimseme şeklimize bağlı olarak ya sarsılacak ya da güçlenecektir.

Önceki teknolojik gelişmelerin aksine, YZ hali hazırda birçok ticari girişimin içinde yayılmakta; dolayısıyla devletçe kontrol edilemez veya zapt edilemez bir durumdadır. Ticaret hayatının bu teknolojileri benimsemek için acele etmesi gibi, küresel rakiplerimiz de YZ entegrasyonu ve silahlanmasını, geleneksel güçlü yönlerimize karşı koymak ve algılanan zayıflıklarımızdan yararlanmak için etkili bir önlem olarak hızlandırıyor. Bu, Hava Kuvvetlerimiz için özellikle Hava, Uzay ve Siber görevleri yürütme yeteneğimizin veri ve bilgiler tarafından yönlendirilen içgörülere dayandığı durumlarda geçerlidir. Şu an yaptığımız stratejik seçimlere bağlı olarak, YZ’nin benimsenmesiyle dünya çapında faaliyet gösterme yeteneğimiz körelebilir veya güçlenebilir.

Hava Kuvvetleri, ülkeye Hava ve Uzay Üstünlüğü, Küresel Güç, Hızlı Küresel Hareketlilik, İstihbarat, Gözetleme ve Keşif ve Komuta Kontrolü sağlamakla yükümlüdür. YZ, bu farklı görevlerin beşinde de rekabet etme, caydırma ve kazanma yeteneğimizin altını çizecek bir güçtür. Yarının Hava Kuvvetlerini daha hızlı ve daha zeki kılmak, üst düzey mücadelede çok alanlı operasyonlar gerçekleştirmek, açık çatışma seviyesinin altındaki tehditlere karşı koymak ve dünyadaki müttefiklerimizle ortaklık sağlamak çok önemlidir.

Bu bölüm ve ilgili ekler, ortak Yapay Zeka Merkezi (JAIC) tarafından yürütülen, Ulusal Savunma Stratejisi ve Savunma Bakanlığı Yapay Zeka Stratejisi ile çabalarımızı uyumlu hale getirmeye hizmet etmektedir. Dijital çağda etkin bir şekilde yönetmek, manevra yapmak ve öncülük etmek için gereken temel prensipleri, işlevleri ve hedefleri detaylandırmaktadır. Bunu yapmak, hem destek hem de savaşla mücadele operasyonları için YZ’yi kullanıma hale getirme yeteneğimize bağlıdır.

Yapay zeka her sorunun çözümü değildir. Benimsenmesi, ülkeye karşı etik, ahlaki ve yasal yükümlülüklerimize uygun şekilde düşünülmelidir. Bu büyük sorumluluğu üstlenen Havacılar, atanan görevlerini gelişen teknolojilere odaklanarak, aynı zamanda yapılan her şeyin bir insan çabası olduğu anlayışıyla yürütmelidir.

Büyük güç rekabetine dönüldüğünde; Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri, herbir Havacı’nın yeteneğini geliştirirken, sonuçları daha yüksek hız ve hassasiyetle daha iyi hale getirmek için tüm görev kümelerinde YZ’nin en karakteristik formlarını kullanacak ve yönetecektir. Amerikan milletine olan her zamanki sorumluluğumuzla, bunu milletimizi ve onun hayati çıkarlarını en iyi şekilde korumak ve savunmak için yapmaktayız.

 

Metnin orijinalini ve tamamını aşağıda bulabilirsiniz:

https://www.af.mil/Portals/1/documents/5/USAF-AI-Annex-to-DoD-AI-Strategy.pdf